ไทยและเยอรมนีเป็นประเทศที่ได้มีความร่วมมือกันมายาวนาน นับตั้งแต่มีการลงนามในสัญญาสัมพันธไมตรีการค้า และการเดินเรือฉบับแรกเมื่อปีพ.ศ. 2405 และความสัมพันธ์ได้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้นเมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จประพาสเยอรมนีในปีพ.ศ. 2440 นับเป็นพระมหากษัตริย์ไทยพระองค์แรกที่เสด็จเยือนเยอรมนี ยิ่งไปกว่านั้น ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระเจ้าลูกยาเธอหลายพระองค์ รวมทั้งสมเด็จพระราชบิดากรมหลวงสงขลานครินทร์เสด็จทรงศึกษาต่อ ณ ประเทศเยอรมนี
มูลนิธิวัฒนธรรมไทย-เยอรมัน มีวัตถุประสงค์ในการส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างชาวไทยและชาวเยอรมัน อีกทั้งยังเปิดโอกาสให้เป็นสถานที่พบปะสังสรรค์ สนับสนุนทางด้านสังคม วัฒนธรรม วิชาการ และกิจกรรมทางด้านกีฬา เป็นต้น
จุดเริ่มต้นของโครงการนี้ เป็นความปรารถนาที่จะให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ที่จะแสวงหาสถานที่ให้แก่สมาคมไทย-เยอรมัน เพื่อเป็นสถานที่ประชุมและพบปะสังสรรค์สำหรับชาวไทยและชาวเยอรมัน รวมทั้งสมาคมนักเรียนเก่าไทยในเยอรมนี
ต่อมา ได้มีการจัดหาที่ดินพร้อมอาคารบนพื้นที่ขนาดใหญ่ จำนวน 3-1/2 ไร่ ในซอยอรรถการประสิทธิ์ จึงได้พิจารณาว่า สถานที่แห่งนี้เหมาะสำหรับเป็นพื้นที่ความสัมพันธ์ไทย-เยอรมันเป็นอย่างดี และยังได้เปิดโอกาสให้เป็นที่ตั้งของสมาคมและสถาบันต่างๆ ให้เป็นศูนย์รวมของวัฒนธรรมไทย-เยอรมันอีกด้วย จึงได้มีการทำสัญญาเช่าที่ดินพร้อมอาคารกับสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ในรูปแบบสัญญาเช่าซื้อ ในเดือนกุมภาพันธ์ ปีพ.ศ. 2527 โดยได้รับความอนุเคราะห์ด้านการเงินเป็นจำนวนมาก จากคุณ คาร์ล-แวร์เนอร์ เดรเวส
ด้วยเหตุนี้ จึงได้มีการจัดตั้งคณะกรรมการขึ้นมาเพื่อดำเนินการในการจัดตั้งมูลนิธิวัฒนธรรมไทย-เยอรมัน ซึ่งจะต้องประกอบด้วยคณะกรรมการอำนวยการและคณะกรรมการบริหารมูลนิธิ ซึ่งจะต้องรับผิดชอบเกี่ยวกับการดำเนินการด้านการบริหารและการเงินของมูลนิธิ และได้มีการประชุมร่วมกันเป็นครั้งแรกของคณะกรรมการอำนวยการและกรรมการบริหาร เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน พ.ศ.2527 เพื่อยื่นคำร้องขอจดทะเบียนมูลนิธิต่อกระทรวมหาดไทยและกรุงเทพมหานคร และเนื่องจากเกิดความยุ่งยากบางประการ จึงทำให้เกิดความล่าช้าในการขอจดทะเบียนมูลนิธิออกไป 2-3 เดือน
เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2527 ได้มีการจดทะเบียนมูลนิธิ โดยใช้ชื่อว่า “มูลนิธิวัฒนธรรมไทย-เยอรมัน” ต่อกรุงเทพมหานคร และมีการลงนามในสัญญาเช่าต่อกับสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2528 โดยมีดร.ฮันส์ คัปเป้ และอาจารย์ ดุษฎี จุลชาต เป็นผู้ลงนาม และศาสตราจารย์ ดร.อวย เกตุสิงห์ ได้กรุณาบริจาคศาลาไทยหลังนี้ให้มูลนิธิ โดยมีคุณถวัลย์ ดัชนี เป็นผู้ออกแบบตกแต่งอย่างงดงาม
